Open Monumentendag
Ook dit jaar brengt het Comité Open Monumentendag Wageningen weer een boek uit ter gelegenheid van de Open Monumentendag, die landelijk plaatsvindt op zaterdag 11 september. Het thema van het boek is: ‘Beelden bij gebouwen.’
Het gaat dan met name om de relatie tussen het beeld en het gebouw waarbij het geplaatst is. Het woord ‘beeld’ is geïnterpreteerd in de brede zin van het woord, want het gaat ook om mozaïeken, tegeltableaus en reliëfs. Ze moeten wel een zekere vorm van drie dimensionaliteit hebben, dus geen platte schilderingen in twee dimensies. Het boek kreeg als titel ‘Gebonden verbeelding’. “Het Comité Open Monumentendag Wageningen brengt sinds 1992 ieder jaar een boek uit’’, zegt Maarten van den Wijngaart. Hij is beleidsmedewerker Monumentenzorg bij de gemeente Wageningen en op vrijwillige basis lid van het comité. Dat geldt ook voor Petra Leenknegt, de assistent-archivaris van de gemeente. Alle leden van het comité delen een grote passie en interesse voor monumenten in de stad vanuit verschillende achtergronden.
“Meestal volgen we in het jaarlijkse boek het landelijke thema van dat jaar,’’ zegt Maarten. “Dit jaar is dat thema: de smaak van de negentiende eeuw. We wijken dit jaar daarvan af, omdat we er in Wageningen minder goed mee uit de voeten konden. Bij onze voorzitter Jean Gardeniers bestond al heel lang de behoefte om iets te doen met beelden in de stad. Om de link te leggen met Open Monumentendag koppelen we het aan de architectuur. Het thema werd ‘Beelden bij gebouwen’ en de relatie van die beelden met gebouwen in de stad.’’ Een goed voorbeeld is De Zaaier bij het hoofdgebouw van Wageningen UR aan de Costerweg. Het beeld stond vroeger voor het voormalige hoofdgebouw van de Landbouwhogeschool aan het Salverdaplein en werd een symbool. Iets vergelijkbaars geldt voor de Spijspotten bij het WUR-hoofdgebouw. Ze refereren aan voeding, een belangrijk item voor de WUR. Een ander fraai voorbeeld, dat in het boek beschreven wordt, is het decoratief reliëf bij de entree van de gebouwen Wilhelminaweg 1 en 5. Daarin staat in oud Nederlands de tekst ‘Hoogere burgerschool’ en die verwijst naar de voormalige functie van het gebouw als HBS. In het boek worden 27 kunstwerken beschreven. Ze zijn gefotografeerd door Carleen van den Anker. Zij kwam via de Cameraclub Wageningen bij het comité. Zij deed onder meer speurwerk naar een afbeelding waar veel Wageningers aan voorbijlopen en dus niet kennen. Het grindmozaïek naast de ingang van het postkantoor aan het Plantsoen. “We hebben de kunstenaar kunnen achterhalen via contacten met de architect,’’ zegt Carleen. “Een van de leden van het comité bezocht de weduwe van de kunstenaar. Zij is zeer verheugd met de aandacht voor haar overleden man.’’. Carleen vertelt dat sommige beelden verwijzen naar een gebouw dat er niet meer is. “Bijvoorbeeld het Joodse monument aan de overkant van de Walstraat,’’ legt ze uit. “Waar nu de studentenflats aan de Walstraat gevestigd zijn, stond tot 1940 de Wageningse synagoge. Het monument is geplaatst toen de synagoge er al niet meer was.’’ De Wageningse beeldhouwkunst in deze context was nog niet eerder onderwerp voor een boek. Auteurs zijn Jean Gardeniers, Kees Gast, Petra Leenknegt en Maarten van den Wijngaart. Het wordt op 11 september bij de opening van Open Monumentendag in Wageningen aangeboden aan wethouder Michiel Uitdehaag. Het is verkrijgbaar bij boekhandel Kniphorst, De Beschte en bij Museum De Casteelse Poort.
